فیروزه نیشابور

فیروزه نیشابور

در دل کوه و پس از گذر از تونل های تاریک و پیچ در پیچ که ارتفاع آنها به دو متر هم نمی رسد رگه هایی به رنگ سبز- آبی در دل سنگهای نشسته بر دیواره ها چشم را خیره می کند. اینجا خانه اصیل ترین و مرغوب ترین سنگ جهان یعنی فیروزه در نیشابور است.

به فیروزه‌ای که از معدن‌های نیشابور درمی‌آید گفته می‌شود. معدن اصلی آن در روستای معدن علیا، بخش مرکزی شهرستان فیروزه قرار دارد؛ با ذخیره ۹ هزار تن و ظرفیت تولید سالانه ۱۹ تن. معدن فیروزه نیشابور از کهن‌ترین معادن فیروزه جهان است که از ۲۰۰۰ سال پیش از آن سنگ فیروزه استخراج می‌شود. نمونه‌های طبیعی-تاریخی فیروزهٔ نیشابور در موزه‌های لندن، زمین‌شناسی تهران نگهداری می‌شود.

یشابور را به نام سنگ قیمتی اش یعنی فیروزه می‌شناسند آوازه این سنگ به دورترین نقاط جهان رسیده است و آنان که دل در گرو زیورآلات و سنگ‌های قیمتی دارند حتی ایران را به نام فیروزه می‌شناسند.

می‌گویند قدیمی ترین معدن فیروزه جهان در دل همین کوه قرار گرفته است معدنی که پس از هفت هزار سال هنوز متروکه نشده و فیروزه اش همچنان در مقابل دید معدن کاران خودنمایی می‌کند.

هرچند معدن فیروزه را به نام شهرستان نیشابور می‌شناسند اما پس از بزرگ شدن شهرهای اطراف نیشابور و شکل گیری شهرستان فیروزه با مرکزیت شهر فیروزه، هم اینک معدن نیز از محدوده شهرستان نیشابور خارج شده و جز تقسیمات منطقه‌ای شهرستان فیروزه قرار گرفته است.

فیروزه یکی از شهرستان‌های نیمه شمالی استان خراسان رضوی است. این شهرستان از شمال و شرق به بخش مرکزی شهرستان نیشابور، از جنوب به بخش میان جلگه نیشابور، از شمال غربی به بخش سرولایت نیشابور و از غرب به بخش‌های مرکزی و مشکان شهرستان خوشاب و بخش مرکزی شهرستان سبزوار محدود می‌شود.

مرکز این شهرستان، شهر فیروزه است که در ۲۰ کیلومتری شمال غرب شهر نیشابور و ۱۴۵ کیلومتری غرب شهر مشهد واقع است و معدن نامدار فیروزه نیز در همین شهر قرار دارد.

هم اینک مسئولیت این معدن برعهده یک شرکت تعاونی است که سهامداران آن خود روستاییان و ساکنان شهر فیروزه هستند که علاوه بر بهره مند شدن از سود استخراج مواد معدنی خود نیز در این معدن مشغول فعالیت هستند.

ورودی معدن عیناً مانند ورودی غار است، در بدو ورود نسیم خنکی که ناشی از گذر سفره آب زیرزمینی معدن است روح انسان را تازه می‌کند و در دو طرف تونل، نهری از آب جاری است که به زلالی و گوارایی آب چشمه است.

در گذر از معدن، ارتفاع تونل‌ها کم و زیاد می‌شود، به نحوی که در برخی نقاط ناگزیر از خم کردن سر خود هستی، سراسر تونل سیم کشی برق شده و به فاصله هر ۱۰۰ متر، لامپی روشن است.

پس از طی حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر از هر تونل، در چپ یا راست آن تونل دیگری ایجاد شده است که انتهای آن هم به تونل دیگری می‌رسد و در نقطه‌ای که روشن‌تر از سایر نقاط است می‌توانی رگه‌های فیروزه را بر دیواره‌های تونل مشاهده کنی.

در انتهای یکی از تونل‌ها کارگران با مته‌هایی در دست مشغول کندن جداره دیواره و جدا کردن سنگ‌های فیروزه هستند. سنگ‌ها رطوبت زده و بسیار نرم هستند به نحوی که می‌توانی آنها را در دست با اندک فشاری خرد کنی اما رسیدن به سنگ فیروزه درون آن به راحتی جدا شدن پوسته بیرونی نیست.

در شهر فیروزه مغازه‌های متعددی برای تراش سنگ فیروزه و فروش آن وجود دارد که برخی اهالی پس از خرید سنگ استخراجی معدن آنها را با دستگاه تراشیده و به گردشگران می‌فروشند و از این طریق کسب و کاری برای خود به راه انداخته اند.

 

بازدیدها: 3

majid.salari1995
مهر 7, 1399
برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.